Poinformowanie pracodawcy o odmiennym stanie nakłada na niego szereg obowiązków, które dla ciężarnej są bardzo korzystne ( w przypadku umowy o pracę).Bezwzględnie należy wykazać się zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym ciąże. Kodeks Pracy określił prawa i obowiązki na sytuacje rodzicielstwa. KP jasno stanowi:
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba, że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Przepisu nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym nie przekraczającym jednego miesiąca.
Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Przepisu nie stosuje się do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Zatem jeżeli umowa o pracę jest:
- na czas określony,
- na czas wykonania określonej pracy,
- na czas próbny przekraczający miesiąc,
wówczas umowa ulega z mocy prawa przedłużeniu do dnia narodzin dziecka. (wyjątek: umowa na zastępstwo ). Wyżej wymienione umowy wygasają w dniu porodu. Pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński. Jednak nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego i wychowawczego.
Rozwiązanie umowy o pracę z ciężarna pracownicą możliwe jednak jest w przypadku, kiedy pracownica:
1. dopuściła się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych,
2. popełniła przestępstwo, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie jej na zajmowanym stanowisku (zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem),
3. utraciła uprawnienia ( z własnej winy) do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać:
1. w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.
2. w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.
3. bez jej zgody delegować poza stałe miejsce pracy.
Pracodawca zatrudniający pracownicę w porze nocnej jest obowiązany na okres jej ciąży zmienić rozkład czasu pracy w sposób umożliwiający wykonywanie pracy poza porą nocną, a jeżeli jest to niemożliwe lub niecelowe, przenieść pracownicę do innej pracy, której wykonywanie nie wymaga pracy w porze nocnej; w razie braku takich możliwości pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. Zalecenie zaniechania pracy w okresie ciąży wynikają z orzeczenia lekarskiego.
W razie, gdy zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy. Pracownica w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.
Po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy, pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wydawania zaświadczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią, uwzględniając zagrożenia dla jej zdrowia lub bezpieczeństwa występujące w środowisku pracy.
Pozew o uznanie za bezskuteczne rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem (przywrócenie do pracy- pracownik w ciąży)
Wzory pism powiązane z artykułem.
Więcej wzorów...
Reasumując: Pracownica w ciąży nie może pracować w godzinach nadliczbowych, nocnych i być delegowana bez jej zgody. Nie może pracować w warunkach niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia. Zachowuje prawo do wynagrodzenia w 100% przypadku zwolnienia lekarskiego. Ponadto w przypadku przesunięcia do innej pracy (stanowiska) o mniejszym wynagrodzenie otrzymuje dodatek wyrównawczy. Istnieje też możliwość ustalenia indywidualnego toku pracy (pracodawca jednak nie musi się na to godzić).W przypadku konieczności wykonania badań lekarskich w trakcie pracy pracownica otrzymuje dzień wolny z prawem do pełnego wynagrodzenia.
Stan prawny na 1.01.2009r.
