Oznacza to, że strony zawierając umowę mogą korzystać z umów określonych w kodeksie jak również ukształtować łączący je stosunek prawny według swojego uznania – umowa nienazwana. Taką umowę nienazwaną stanowi właśnie umowa faktoringu. Stronami takiego stosunku prawnego są: faktorant – np. przedsiębiorstwo usługowo – handlowe oraz faktor – najczęściej bank, firma specjalizująca się w usługach faktoringowych lub spółka, w której bank ma udziały.

Instytucja faktoringu jako rodzaj usług finansowych charakteryzuje się, przede wszystkim tym, że zapewnia przedsiębiorcy środki pieniężne zanim upłynie termin płatności przewidziany dla kontrahenta tego przedsiębiorcy. Powoduje to zmniejszenie dolegliwości spowodowanych zamrożeniem środków obrotowych firmy. W skrócie wygląda to w ten sposób, że przedsiębiorca przenosi na faktora wierzytelność wynikającą z wystawionych faktur z odroczonym terminem płatności, natomiast faktor wypłaca określony w umowie faktoringowej procent kwoty z tych faktur wynikającej. W odróżnieniu od kredytu bankowego przedsiębiorca nie zwraca instytucji faktoringowej otrzymanej kwoty, ponieważ z chwilą cesji wierzytelności faktor jest uprawniony do żądania od kontrahenta należności wynikających z faktur. Za świadczenie usług faktoringowych faktor otrzymuje prowizję, której wysokość zależy głównie od stopnia ryzyka niewypłacalności dłużnika/kontrahenta przedsiębiorcy.


Ogólnie rzecz ujmując do najważniejszych cech faktoringu należy:                                     

  • finansowanie bieżącej działalności przedsiębiorcy (przyznanie zaliczki z tytułu przyszłych rozliczeń z kontrahentem przedsiębiorcy),
  • przejęcie ryzyka związanego z niewypłacalnością dłużnika (w przypadku faktoringu pełnego faktor przejmuje ryzyko niewypłacalności kontrahenta z chwilą dokonania przelewu wierzytelności).


            Obecnie znane rodzaje faktoringu różnią się między sobą stopniem odpowiedzialności stron umowy za niewypłacalność dłużnika i są to:

  • faktoring właściwy – polega na tym że z chwilą dokonania przelewu wierzytelności to faktor przejmuje na siebie ryzyko niewypłacalności dłużnika. Jest to korzystna forma dla przedsiębiorcy w sytuacji gdy prawdopodobieństwo niesolidnego kontrahenta jest wysokie. Wiąże się to jednak z koniecznością ustalenia wyższej prowizji dla faktora;
  • faktoring niewłaściwy – w przypadku tego rodzaju umowy ryzyko niewypłacalności dłużnika pozostaje po stronie przedsiębiorcy. Taka forma faktoringu jest korzystna w przypadku przelewu wierzytelności wymaganych od stałych i godnych zaufania kontrahentów, gdy termin płatności jest długi. W takiej sytuacji faktorant otrzymuje pieniądze z dużym wyprzedzeniem przy jednoczesnym znikomym ryzyku niewypłacalności swojego kontrahenta.
  • faktoring mieszany – taka forma faktoringu powoduje rozłożenia ryzyka niewypłacalności dłużnika na obie strony stosunku prawnego. Faktor przejmuje na siebie ryzyko do ustalonej w umowie kwoty, natomiast ponad tą kwotę odpowiedzialność z tytułu niewypłacalności kontrahenta ponosi przedsiębiorca – faktorant.   

 

stan prawny; 01.07.2010 r.